Giải thể doanh nghiệp là gì? Điều kiện và thủ tục chi tiết

Đặc điểm pháp lý của giải thể doanh nghiệp

Bản chất của giải thể doanh nghiệp là quá trình chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp và rút lui khỏi thị trường. Quá trình này gồm hai khía cạnh: kinh tế (thanh lý tài sản, thanh toán nợ) và pháp lý (hoàn thành thủ tục hành chính để xoá tên doanh nghiệp khỏi cơ quan đăng ký kinh doanh).

Lý do giải thể:

• Doanh nghiệp có thể giải thể do vi phạm pháp luật hoặc theo quyết định tự nguyện của chủ sở hữu.
• Thông thường, doanh nghiệp giải thể khi chủ đầu tư không còn nhu cầu kinh doanh hoặc do thua lỗ nhưng chưa đến mức mất khả năng thanh toán nợ.
• Giải thể bắt buộc có thể xảy ra khi doanh nghiệp vi phạm pháp luật, như khai man hồ sơ, kinh doanh trái phép hoặc không đáp ứng số lượng thành viên tối thiểu.

Điều kiện giải thể:

Doanh nghiệp chỉ được phép giải thể khi thanh toán hết các khoản nợ và hoàn thành các nghĩa vụ tài sản. Nếu doanh nghiệp mất khả năng thanh toán nợ đến hạn, pháp luật về phá sản sẽ được áp dụng thay cho giải thể. Do đó, khả năng thanh toán quyết định việc doanh nghiệp chọn giải thể hay phá sản.

Chủ thể quyết định giải thể:

• Chủ sở hữu doanh nghiệp có quyền quyết định giải thể. Cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ giải thể và cập nhật tình trạng doanh nghiệp khi không có khiếu nại.
• Trong trường hợp giải thể bắt buộc, quyết định đình chỉ hoạt động và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án ban hành, mặc dù chủ sở hữu phải ra quyết định giải thể, nhưng bản chất là sự ép buộc từ phía nhà nước chứ không phải do ý chí tự do của chủ doanh nghiệp.

Doanh nghiệp thường bị giải thể trong những trường hợp nào?

Theo khoản 1 Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có thể bị giải thể trong các trường hợp sau:

• Kết thúc thời hạn hoạt động quy định trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn.
• Theo quyết định của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp tư nhân, của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, hoặc của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần.
• Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, ngoại trừ các trường hợp được quy định khác theo Luật Quản lý thuế.